Nazorgwoningen Bijvoet en Holt

algemeen ziekenhuis

Zonnestraal werd na de Tweede Wereldoorlog in fasen getransformeerd tot algemeen ziekenhuis. In 1946 werden de eerste houten barakken toegevoegd voor de patiënten. Enkele jaren later, vanaf 1950, begon Bernard Bijvoet aan uitbreiding en transformatie van de gebouwen. Zijn inzet hield enkele jaren later op. Jan van Zutphen zei in februari 1955 in het tijdschrift Zonnestraal:

Zonnestraal Ansichtkaart 1965

Zonnestraal Ansichtkaart 1965

“Op het ogenblik is Zonnestraal bovendien een erkend ziekenhuis, natuurlijk ten dienste van alle gezindten in heel ons land, waarmee een nieuwe taak en een nieuw tijdperk in onze geschiedenis aanvangt.” In 1956, op zijn 95ste verjaardag, trok Jan van Zutphen zich terug uit het bestuur van Zonnestraal.

 

Er werden andere en nieuwe eisen gesteld aan het complex toen het ging functioneren als regulier ziekenhuis. Ruimten die moesten worden toegevoegd waren bijvoorbeeld operatiekamers. Het aantal patiënten nam toe, daarom werden rondom het complex barakken voor patiënten toegevoegd. Het Dresselhuyspaviljoen werd een verblijfspaviljoen voor verplegend personeel. Zonnestraal onderging een gedaanteverandering.

Zonnestraal luchtfoto 1931  Zonnestraal luchtfoto eind jaren 60

Het hoofdgebouw en het Ter Meulenpaviljoen werden met een pragmatische blik gemoderniseerd. In 1958 werd het door het ziekenhuis verbouwde Ter Meulenpaviljoen geopend. De meest opvallende wijzigingen waren de dichtgezette balkons en het verwijderen van de ronde trappenhuizen. Ingrijpende wijzigingen in de loop der tijd waren de vervanging van de dunne hemelsblauwe stalen kozijnen met enkel glas door brede donkergroene aluminium kozijnen met dubbel glas, en het dichtzetten van een van de onderdoorgangen onder het hoofdgebouw.

Plan verbouw Ter Meulenpaviljoen

Plan verbouw Ter Meulenpaviljoen

Bijvoet terug op Zonnestraal

Architect Bernard Bijvoet had samen met Jan Duiker en Jan Gerko Wiebenga Zonnestraal ontworpen. Hij realiseerde begin jaren vijftig diverse uitbreidingen met partner architect G. Holt. Hij liet zich daarbij niets gelegen liggen aan de oorspronkelijke architectuur van Zonnestraal. Aan het hoofdgebouw werden chirurgische afdelingen toegevoegd en het ketelhuis werd uitgebreid, waarbij de stalen schoorsteenpijp werd vervangen door een gemetseld exemplaar. Elders op het landgoed bouwden Bijvoet en Holt in 1952 twee nieuwe reeksen nazorgwoningen.

Nazorgwoningen Bijvoet en Holt

Nazorgwoningen Bijvoet en Holt

Kloos terug op Zonnestraal

Architect Jan Piet Kloos startte zijn carrière op het bureau van Jan Duiker. Hij werkte als tekenaar en opzichter bij de bouw van Zonnestraal. Ook werkte hij voor W.M. Dudok als opzichter bij de bouw van het Collège néerlandais in de Cité Universitaire in Parijs. Eind jaren zestig werd Kloos gevraagd het ziekenhuis verder uit te breiden. Hij ontwierp een polikliniek als uitbreiding van het hoofdgebouw. Als architect van het Nieuwe Bouwen verdiepte hij zich ook in de zeggingskracht van de oorspronkelijke architectuur en zag daarom meer in herstel van de bestaande en toevoeging van nieuwe gebouwen.

De sanatoriumfunctie bleef behouden tot 1969. Het ziekenhuis stelde het Dresselhuyspaviljoen in de jaren zeventig deels buiten gebruik, in 1982 geheel. Begin jaren negentig verliet het ziekenhuis Zonnestraal.

Zonnestraal Hoofdgebouw 1964

Zonnestraal Hoofdgebouw 1964

<< terug